Alan adları ve web siteleri, çoğu zaman gözden kaçan ama ciddi değer taşıyabilen dijital varlıklardır. Kısa ve akılda kalıcı bir alan adı on binlerce dolar edebilir; gelir getiren bir blog, e-ticaret sitesi veya kurumsal web sitesi ise başlı başına bir işletmedir. Sahibi vefat ettiğinde bu varlıklar, yenileme tarihleri geçtiği için sessizce yok olabilir.
En Büyük Risk: Sessiz Kayıp
Alan adları kiralanır, satın alınmaz; her yıl yenilenmeleri gerekir. Vefat sonrası kimse yenileme yapmadığında:
- Alan adı önce askıya alınır, ardından serbest kalır
- Serbest kalan değerli alan adları saniyeler içinde başkalarınca kapatılır
- Alan adına bağlı web sitesi ve kurumsal e-postalar tamamen çöker
- Hosting süresi dolduğunda site verileri kalıcı olarak silinir
Bu nedenle alan adı ve hosting hesaplarında otomatik yenileme açık olmalı ve bağlı kartın geçerliliği izlenmelidir.
Alan Adları Hukuken Miras Kalır mı?
Evet. Alan adı kullanım hakkı malvarlığı değeri taşır ve terekeye dahildir. Türkiye'de ".tr" uzantılı alan adları TRABİS sistemi üzerinden yönetilir ve mirasçılar veraset belgesiyle kayıt operatörüne devir başvurusu yapabilir. Uluslararası uzantılarda (.com, .net vb.) süreç, kayıt şirketinin (GoDaddy, Namecheap, Cloudflare vb.) veraset politikasına göre işler; genellikle vefat belgesi, mirasçılık belgesi ve kimlik doğrulaması istenir.
Web Sitesi Devri İçin Gerekenler
Bir web sitesinin yaşamaya devam etmesi için mirasçıların şunlara erişmesi gerekir:
- Alan adı kayıt hesabı: Devir ve DNS yönetimi için
- Hosting/sunucu paneli: Site dosyaları ve veri tabanı için
- İçerik yönetim sistemi: WordPress vb. yönetici girişleri
- Bağlı servisler: SSL, CDN, e-posta ve ödeme altyapıları
- Gelir hesapları: AdSense, iş ortaklığı programları, e-ticaret ödeme sağlayıcıları
Bu zincirdeki tek bir kayıp halka bile devri imkansız hale getirebilir.
Önceden Yapılacaklar Listesi
- Tüm alan adlarınızın ve bitiş tarihlerinin envanterini çıkarın
- Otomatik yenilemeyi açın ve ödeme yöntemini güncel tutun
- Hesapların kayıtlı e-postasını, miras planı yapılmış bir adrese bağlayın
- Sitenin düzenli yedeğini alın ve yedek konumunu belgeleyin
- Ticari değeri olan siteler için vasiyetnamenizde devir düzenlemesi yapın
Alan adı, hosting ve site erişim bilgilerinizi mirasdijital.com dijital kasasında saklayarak dijital emeğinizin bir gecede yok olmasını önleyebilirsiniz.